Aşık ve Ozanlarımız

BİLİNEN İLÇEMİZİN YETİŞTİRDİĞİ ÖNEMLİ HALK OZANLARI
YAŞADIĞI YER	MAHLAS	ADI ve SOYADI
AKÇAKIŞLA	Rüstem	Rüstem BOSTANCI
	Halil	Halil SOYLU
	Mustafa	Mustafa SOYLU
AKÇASU KÖYÜ	Cemile	Cemile UZUNDAL
ALAMAN KÖYÜ	İhsani	Zülfikar
BAŞÖREN KÖYÜ	Kenani	Tekeşin SUNGUR
BEYYURDU KÖYÜ	Kamberi	Kamber
	Murtaza	Murtaza
	Ali	Ali YILMAZ
	Alişan	Alişan AĞCA
	Cemal	Cemal ÖZTÜRK
	Duran	Duran DOĞAN
	Emine	Emine
	Halil	Halil DOĞAN
	Hasan	Hasan ÖZCAN
	İbrahim	İbrahim DOĞAN
	İsmail	İsmail KAYA
	Muharrem	Muharrem KAYA
	Musa	Musa DOĞANAY
	Sefil Hazma	Hazma POLAT
	Süleyman	Süleyman DOĞAN
	Ziya	Ziya DOĞAN
	Yusuf	Yusuf SÖNMEZ
DÖLLÜK KÖYÜ	Bekir	Bekir KILIÇ
	Ahmet	Ahmet BAYHAN
GÜCÜK KÖYÜ	Halil	Halil YILMAZ
GÜMÜŞTEPE KÖYÜ	hasan	Hasan ÖZKAN
GAZİKÖY	Bekir	Bekir YİĞİT
HARDAL KÖYÜ	Hüseyin	Hüseyin
	Sefil/Kul Edna	İsmi bilinmiyor
	Bayram	Bayram DALDAL
	hulki	Hasan YILMAZ
HOCABEY KÖYÜ	Derviş Ali	İsmi bilinmiyor
	Hamza
HÜYÜK KÖYÜ	Yusuf	Boran YUSUF
	Kul Sabri	Ali
	Derviş Ali	Ali
	Sıtkı	Sıtkı
	Nefreti/Ali İzzet	Ali İzzet ÖZKAN
	İzzet	İzzet SAVAŞ (Aziyet)
	Ahıoğlu/Devrani	Hasan TUTAL
	Yetkin	Hacı YETKİN
	Elif	Elif SONYÜREK
İĞDECİK KÖYÜ	Hüseyin	Hüseyin
	Kamer	Kamer
	Veli	Veli
	Sarı Hacı	Hacı
İLYASHACI KÖYÜ	Kul Hüseyin	Hüseyin
	Emektar	M.Ali EMEKTAR
	Hüseyin	H.Devrim ŞAHİN
KALE KÖYÜ	Sefil/Dertli Kemter	İsmi bilinmiyor
KALECİK KÖYÜ	Eyüp	Eyüp SABIR
KILIÇÇI KÖYÜ	Agahi	Veli
KIZILCAKIŞLA	Mehmet	Mehmet CAN
KONAKYAZI KÖYÜ	Sefili
KÜMPET KÖYÜ	Kul Mustafa	Mustafa SOYLU
	Dudu	Dudu
	Kul Abdal
	Gulami	Bektaş
	Muhibbi	Muharrem TEZCAN
	Nihani	Ali
	Sefil Kul Himmet	Ahmet
	Suzi	Suzi
	Veli	Veli AYAR
MAKSUTLU KÖYÜ	Ahmet	Ahmet BİLGİN
	Gafili	Ozan HACI
MESCİT KÖYÜ	Fatma	Fatma HASGÜL
ORTAKÖY	Aydoğmuş	Battal AYDOĞMUŞ
	Aziz	Adülaziz ÜSTÜN
	Çavuş	Mustafa ÖZDOĞAN
	Hulusi	Hulusi
	Seçkin	Abdurrahman SEÇKİN
	Hüseyin	Hüseyin ERSOY
	Syfi	Seyfi FINDIK
	Süleyman	Süleyman ERDOĞMUŞ
	Dertli/Sefil Vefa	Muharrem GÜNDÜZER
	Özsoy	Ali ÖZSOY
SARAÇ KÖYÜ	Gülhanım	Gülhanım
	Aydan	Aydan IŞIK
	Haydari	Haydar
	Hıdır	Hıdır ŞİMŞEK
	Kul Kemal	Kemal IŞIK
	Mehmet	Mehmet ÇAKMAK
	Mihmani	Hasan YILDIRIM
	Naki	Naki ÇAKMAK
	Sefil Mehmet	Mehmet UĞUR
	Servet	S.Yıldırım YÜZBAŞIOĞLU
	Yeter	Yeter YILDIRIM
SARIKAYA KÖYÜ	Durmuş	Durmuş ÇETİNKAYA
	Hüseyin	Hüseyin GÜRSOY
	Veysel	Veysel TİREL
SARITEKKE KÖYÜ	Hasan	Hasan SEVGEN
	Hüseyin	Hüseyin GÜLMEZ
SİVRİALAN KÖYÜ	Fadime	Fadime
	Veysel	Veysel ŞATIROĞLU
	Veysel	Veysel KAYMAK
	Hıdır	hıdır GÜÇ
	Bekir Sami	Bekir Sami BOZKURT
	İmrani	Mehmet İMRAN
TEMECİK KÖYÜ	Gulami	İbrahim PINARBAŞI
	Hüseyin	Hüseyin ÖZDEMİR(Aşıkların)
TUZLA KÖYÜ	Şevki	Şefki ESEN
YAHYALI KÖYÜ	Ezkari	İbrahim
	Kul Salih	Salih ŞENOL
	Şeyhoğlu	Abdullah ŞENOL
	Kul Hüseyin	Hüseyin ŞENOL
YAPRACIK KÖYÜ	resul	Resul
YÜKSELEN KÖYÜ	Gömleksiz	Mehmet AĞACAOĞLU
	Hulusi	Hulusi ŞAHANCAN
	Hüseyin	Hüseyin ŞAHANCAN
	Kamber	Kamber GÜRBÜZDAL
ŞARKIŞLA / MERKEZ		Ayşe BERK
		Ayşe ÖKSÜZ
	Azme Bacı	Azime TİNNİ
	Gülbahar	Gülbahar
	Aşık Mevlüde	Mevlüde GÜNBULUT
	Efkari	Mustafa ÖZTEMİZ
	Aşık Ahmet (Yesari)	Ahmet ÖZTÜRK
	Serdari	Çolak Hacı(ARAZ)
	Sefil Selimi	Ahmet GÜNBULUT
	Yanık Ahmet	Ahmet AYDIN

Bazı Aşık ve Ozanlarımızın Kısa Hayat Hikayeleri

AGAHİ

Agahi, Arapkir'den arazi darlığı yüzünden gelip Şarkışla’nın Kılıççı köyüne yerleşen üç kardeşten en büyüğü, Hamza'nın oğludur.

Asıl adı Veli olan Agahi, 1847 yılında doğdu, 1916 yılında öldü. Kusursuz şiirleri ve ustaca kelime oyunları, onun iyi bir kültüre sahip olduğunu göstermektedir. Agahi, bir müddet tahsildarlık da yapmıştır. Çok güçlü ve kuvvetli bir şair olduğu söylediği şiirlerden anlaşılmaktadır.

Gel otur yanıma benim maşukum. Beri gel beri gel yüzün göreyim,

Söyleyim derdimi yaz kerem eyle. Ol ahu bakışlım yüzün göreyim,

Âlem bilir ben de sana aşıkım. Dokun tellerine sazın göreyim,

Eyleme bu denli naz kerem eyle. Açma bir kimseye raz kerem eyle.

Sen de dertli dertli ötme be hey saz, Gel ey canan gayri gitme yanımdan,

De€dikçe göğsüne yardan hub avaz, Bu hasretlik gitmez oldu canımdan,

Yâr beni de kulluk defterine yaz, AGAH‹ can kuşu uçar teninden,

Bari çok yazmazsan az kerem eyle. Elinde mezarın kaz kerem eyle.

ALİ İZZET ÖZKAN

Ali İzzet Özkan, Şarkışla'nın Emlek Hüyük köyünde 1902 yılında dünyaya gelmiştir. Baba adı Musa olan Ali İzzet Özkan, aşık bir sülaleye sahiptir. Çiftçilikle hayatını sürdüren ve yurdumuzu adım adım dolaşan şairimiz 1981 yılında ölmüştür.

Eserlerini "Türk'ün Sazından” adlı kitabında toplayan Ali İzzet Özkan, daha ziyade güzeller üzerine şiirler yazmıştır. şair, her yerde ve her şeyde güzeli aramıştır.

Güzele bakması çok sevap derler, Güzellere bakan gözler ağrımaz,

Güzellere güzel bakmak güzeldir. Güzel seven ölür ama çürümez,

Güzel yâr sevenler cennetlik olur, Ali İzzetim güzellerden farımaz,

Güzel ile yola gitmek güzeldir. Güzelleri candan sevmek güzeldir.

AYŞE BERK

Ayşe Berk, 1874 yılında Şarkışla merkezinin Kayalı Yokuş mahallesinde dünyaya gelmiştir. Meşhur aşık Serdari'nin kızıdır. Ayşe Berk, fakir bir hayat yaşamış, yoksulluk sebebiyle okula bile devam edememiştir. Bu kadın şairimiz, çektiği yoksulluklar› ve acıları dile getiren şiirler söylemiştir.

İstiklal Savaşı'nı bizzat yaşayan şairimiz, Atatürk'e büyük hayranlık duymuştur. Acı ve fakirlik dolu sıkıntılı yaşamını dile getiren bir şiir yazarak Ulu Önder'e halini bildirmek istemiştir. Ayşe Berk, 66 yaşında iken Hakk'ın rahmetine kavuşmuştur.

Ben bir kolsuz Serdari'nin kızıyım, Ortalığın ahvalini bilmişsin,

Ak kağıt üstünde kara yazıyım, Hele has ki bu dünyaya gelmişsin,

Yokluğun elinden nasıl geziyim, Duydum çok sevindim reis olmuşsun,

Böylece malumun olsun Atatürk. Böylece malumun olsun Atatürk.

AZiZ ÜSTÜN

1907 yılında Şarkışla Ortabucak'ta doğan Aziz Üstün, ilkokulu köyünde bitirmiş olmasına rağmen imkânsızlıklar nedeniyle öğrenimine devam edememiştir. 15 yaşında saz çalmasını öğrenen Aziz, 1979 yılında Ankara'da ölmüştür. Aziz Üstün, saz›n kendisine verdiği duygu ve ilham ile söylemiş, olaylar›n etkisiyle şiirler yazmış, tabiatla baş başa yasayan bir halk ozanımızdır.

Bahar gelir çiçek açar, Yağmur yağar, güller biter,

Bu bağlarda, bu bağlarda. Reyhanlı kokular tüter,

Herkes sevdiğini seçer, Çok kıymetli meyve biter,

Bu bağlarda, bu bağlarda. Bu bağlarda, bu bağlarda.

Dereler sular çağlar,

Dertli olan durmaz ağlar,

Deste deste gülü bağlar,

Bu bağlarda, bu bağlarda.

AKKAŞLARIN HÜSEYİN

1796 yılında Şarkışla'da doğan Hüseyin, en çok sevgi ve dert konularını işlemiştir. Kendisine daha çok Şahan Ağa diye hitap edilen Hüseyin hakkında yeterli derecede bilgi yoktur. Ancak bazı kaynaklardan alınan bilgilere göre derebeyi zihniyetiyle hareket ettiği için 58 yaşında iken idam edilerek öldürülmüştür.

Gönül arz eyliyor dosta gitmeye, Bu dünyada hiçbir iyi kalmamış,

Aman Allah yolum karalar beni. Yaralı sineme cerrah gelmemiş,

Ölsem de kurtulsam elin dilinden, Kömür gözlüm sana malum olmamış,

Yuyalar kefene saralar beni. Yatmağa koymuyor yaralar beni.

BEKİR KILIÇ

1908 yılında ŞarkIşla'ya bağlı Döllük köyünde dünyaya gelen Bekir Kılıç, çok küçükken yetim kalmış, onu annesi büyütmüştür. Annesi şiire meraklı olduğu için bu durum oğlunu da etkilemiş ve ona yardımcı olmuştur.

Bekir Kılıç, köyünün sorunları ile ilgilendiği için sosyal konularda şiirler yazmıştır. Yaşantısından şikayetçi olan şair, tabiat ve güzellik üzerine de birçok şiir yazmıştır.

Çoktan beri gözlüyorduk bu günü, Bekir Kılıç sağa sola koşardı,

Mekteb-i irfana kavuştu Döllük. Vali beye kaymakama düşerdi,

Çocuklar sevindi buldu iman›, Çalar çağrırdı bazı coşardı,

Lutf ile ihsana kavuştu Döllük. Böyle bir insana kavuştu Döllük.

HALiL SOYLU

Şarkışla'nın Akçakışla bucağında 1902 yılında doğan Halil Soylu, çok fakir, okuma yazma bilmeyen ve buna çok üzülen bir ozanımızdır. Cahillik üzerine söylemiş olduğu şiirleri bunu kanıtlamaktadır. Çektiği acıları, fakirlik ve hor görülmeyi samimi duygularla açık bir şekilde ifade etmeye çalışmıştır.

Yalan dünya döner yalan, Gâh ağladık gâhi güldük,

Bir dubara bir de dümen, Gâh söyledik gâh oturduk,

Sevk eyledim tümen tümen, Arif meclisinde durduk,

Acı çeken kalan imiş. Kemal eren zaman imiş.

Okuyup da yazamadım, Okuyup da yazsa idik,

Sıra sıra dizemedim, Bir deftere dizse idik,

Güzel yerler gezemedim, Soylu Halil dese idik,

Cahil sözü duman imiş. Adımız nam olan imiş.

KEMTER

Asıl adı Hüseyin olan Kemter Baba'nın 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında yaşadığı sanılmaktadır. Şarkışla'nın E. Kale köyünden olan Kemter, hayata felsefe gözüyle bakmasını bilen feleğin iyiliğini de kötülüğünü de hoş gören bir insandır. Aşık tarzını çok iyi bilen Kemter, şiirlerini hece vezniyle yazmış, çok sade ve anlaşılan bir dil kullanmıştır.

Bu kadar cevretme aziz sultanım,

Ya n'olur insafa gel bazı bazı,

Mürüvet değil mi çeşmi fidanım,

Bedenin yüzüne gül bazı bazı.

MUSTAFA ÖZTEMİZ (EFKARİ)

Mustafa Öztemiz, 1896 yılında Şarkışla ilçesinde dünyaya geldi. fiarkışla'da ilk tahsilini yapan Mustafa Öztemiz, Rüştiye tahsilinden sonra birtakım hocalardan özel dersler alarak Arapça ve Farsça'sını ilerletti. Birinci cihan savaşına katılan Mustafa Öztemiz, istiklâl Savaşımızda da görev yaparak çeşitli hizmetlerde bulundu. 1923 yılından sonra Şarkışla'ya dönerek iş hayatına atıldı. Mustafa Öztemiz, 1976 yılında öldü.

Daha küçük yaşında, Mustafa öğemezsin,

Tacı izzet başında, Ağyara diyemezsin,

Hikmet dolu işinde, Tadına doyamazsın,

Din imanım Muhammed. Tende canım Muhammed.

SABRİ BABA

Sabri Baba, Şarkışla ilçesi Hüyük köyünde 1848 yılında dünyaya geldi. Asıl adı Ali olan Sabri Baba, daha küçük yaşlarda iken saz çalmaya başladı. Önceleri Galip Ali namıyla şiirler söyleyen Sabri Baba, dervişane şiirlerinin yanında cahil, kendini bilmez kişiler için taşlamalar da söylemiştir. Bütün şiirlerinde sade bir dil kullanan Sabri Baba, çevresinin kendisine deli gözüyle bakmasını normal karşılamış, onların aşk ateşinden nasip almadıklarını vurgulamıştır. Şarkışla çevresinde söylenen şiirleri ile şöhretini koruyan şair, 1928 yılında hayatını kaybetmiştir.

Elifi imrandır virdim, Kul Sabri'yem elif derdim,

Okur idim bayli bayli, Elifi imrandır virdim,

Bir menzil haneye girdim, Aynımda Ali'yi gördüm,

Yükleri var taylı taylı. Düştüm hake paylı paylı.

VELİ

Kemter'in çırağı olan Aşık Veli, Şarkışla'nın iğdecik köyündendir. Yapılan inceleme ve araştırmalardan anlaşılacağı üzere Aşık Veli, 19. yüzyılda yaşamış çok kuvvetli bir halk şairidir. Aşık Veli, hem çok gezmiş hem de çok yazmış böylece sağlığında kendini tanıtmıştır. Genç yaşta hayata gözlerini yuman Aşık Veli, şiirlerini temiz ve sade bir Türkçe ile yazmıştır. İyi bir kültüre sahip olan Aşık Veli'nin çok güzel şiirleri vardır.

Methedeyim sevdiğimin zülfünü, Veli'm eydür bahçenizde gülüm var,

Bin yıl övsem bir teline az gelir, Mansur olan gelsin dostça zülfüm var,

Yüz bin taya, yüz bin köle, yüz bin kul, Elde varlığım yok, tatlı dilim var,

Varlığım olsa da versem az gelir. Yine dostun bir teline az gelir.

ŞEVKi ESEN

1914 yılında Şarkışla'nın Tuzla köyünde dünyaya gelen Şevki Esen, yoksulluktan ve çeşitli imkansızlıklardan dolayı öğrenim görememiştir. Okur-yazar durumda bulunan bu şairimiz, Tuzla köyünde bulunan tuzla işçiliğinde çalışıp bu işten emekli olmuştur. Büyük bir kültüre sahip olan Şevki Esen, dünya ile ilişkisini kesmeyip güncel konularla yakından ilgilenmiştir.Aşık Şevki, her konuda güzel şiir yazan ve söyleyen hazır cevaplı bir şairdir. Aşık Şevki, 1982 yılında hayata veda etmiştir.

Dostun bahçesine girdim, Şu dünyayı nidiyorum,

Hoş geldin ey bülbül dedi. Aha geldim gidiyorum,

El bağlayıp divan durdu, Seni davet ediyorum,

Yâr el etti gel gel deyi. Yanaklarım bal bal dedi.

Bir adım attım ileri, Şevki beni bulamazsın,

Dediler ki bu nereli? Kıymetimi bilemezsin,

Yâr dedi kalbi yaralı, Daha bura gelemezsin,

Gözyaşını sil sil dedi. Dertleşelim bol bol dedi.

SEFİL SELİMİ

Asıl adı Ahmet Günbulut olan Sefil Selimi, 1933'te Şarkışla ilçe merkezinde doğmuştur. Annesinin adı Sıdıka, babasının adı Ali'dir. Ailenin fakir oluşu ve zamanın şartları Sefil Selimi'ye tahsil yapma imkanı vermemiştir. Ancak Sefil Selimi, ortaokula devam etmiş ise de 2. sınıftan ayrılmak mecburiyetinde kalmıştır. Uzun bir müddet terzi yanında çalışarak kalfalık yapan Sefil Selimi, vatani görevini yapmak için askere çağrıldı. Askerlik dönüşü ilçe merkezinde terzi dükkanı açıp çalışmaya başladı.

Selimi hem terzilikte çalışıyor hem de şiirler yazıyordu.Gün geçtikçe Sefil Selimi duyulmaya başlandı. ilk defa 1966 yılında Konya'da yapılan Aşıklar Bayramına, 1967'de Sivas'da yapılan Aşıklar Bayramına katılarak sesini ve ününü duyurdu.

Sefil Selimi, 1968 yılında geçimini temin etmek için dört yıllığına Hollanda'ya çalışmaya gitti. 1972 yılında yurda dönerek biriktirdiği paralarla bir kese kağıdı imal eden yer açarak esnaflığa başladı. Yazdığı şiirlerle ve hoş sohbetleriyle Sefil Selimi, her yerde aranan ve sevilen bir ozanımız oldu. 31.12.2003 de kaybettiğimiz Sefil Selimi her yıl mezarı başında anılmaktadır.

Misale bak, al hissenden vazgeçme, Dünya kurulalı söylenir namı,

Bir böcektir, dağlar söker karınca, Neyle inşa etmiş? Ne muhkem damı,

Ne acayip iş görür, her işten seçme, Karanlığa ışık saçar göz camı,

Mehengi meydana döker karınca. Ocağını erken yakar karınca.

Zindanlarda yaşar sanki pek suçlu, Sen beni, ben seni bildiğimiz gün,

Kitaplardan özlü, tarihten içli, Bu örnekten bir pay aldığımız gün,

Makinadan sağlam, insandan güçlü, Ey Sefil Selimi, öldüğümüz gün,

Fabrikadır teker teker karınca. Kabrimize toprak çeker karınca.